Sprawdzone domowe sposoby

Podstawowe zasady codziennego żywienia

Wiele się słyszy o potrzebie racjonalnego żywienia, nie wszyscy jednak właściwie rozumieją co to oznacza. Może więc warto w pewnym skrócie i uproszczeniu, właśnie na codzienne potrzeby, omówić to zagadnienie.

Racjonalne żywienie polega na dostarczeniu organizmowi odpowiedniej liczby niezbędnych składników odżywczych, podawanych w postaci odpowiednio sporządzonych posiłków. Nasz organizm ma zróżnicowane potrzeby; aby mógł prawidłowo funkcjonować, muszą one zostać zaspokojone. Niezbędne jest dostarczenie energii, materiału na budowę nowych komórek i regulowanie czynności ustroju, składników chroniących przed infekcjami itd. W procesach tych potrzebne są: białko, węglowodany, tłuszcze, składniki mineralne, witaminy, woda.

Sprawa byłaby prosta, gdyby wszystkie produkty żywnościowe zawierały takie same składniki odżywcze, ale tak nie jest. Dlatego też potrzebny jest pewien zasób wiedzy na temat wartości i zawartości różnych produktów, z których sporządzamy codzienne posiłki. Jeżeli traficie na książkę szerzej traktującą te sprawy, warto ją przestudiować. Również w wielu książkach kucharskich (a przynajmniej jedna znajduje się w każdym domu) zawarte są na wstępie informacje na ten temat. Tutaj musimy ograniczyć się tylko do przypomnienia podstawowych zasad i informacji.

Najważniejszym składnikiem pożywienia jest białko, występujące w produktach pochodzenia zwierzęcego, a także roślinnego. Najobfitszym źródłem białka zwierzęcego są: mięso, ryby, sery, mleko, jaja, a białka roślinnego - rośliny strączkowe i produkty zbożowe (mąka, kasze). Zapotrzebowanie na białko u ludzi dorosłych, w ciągu dnia wynosi 1 gram na 1 kilogram wagi ciała.

Tłuszcze (smalec, słonina, masło, margaryna, oleje) stanowią dla organizmu głównie materiał energetyczny. Zapotrzebowanie dzienne dorosłego człowieka na tłuszcze nie przekracza 70 gramów (w tym również mieszczą się tłuszcze, stanowiące jeden ze składników różnych produktów). W żywieniu, zwłaszcza ludzi starszych, należy ograniczyć spożycie tłuszczów zwierzęcych na korzyść roślinnych. Drugi ważny składnik energetyczny stanowią węglowodany, a ich źródłem są produkty zbożowe, nasiona roślin strączkowych, ziemniaki, poza tym cukry występujące w owocach, miodzie. Nadmiar węglowodanów w pożywieniu odkłada się w organizmie w postaci tłuszczu.

Składniki mineralne występują w większości produktów w niewielkich ilościach, jednak w dostateczny sposób zaspokajają zapotrzebowanie organizmu np. na wapń czy żelazo niezbędne w prawidłowej przemianie materii.

No i wreszcie witaminy. O witaminach wydaje się, że wszystko wiemy, ale często lekkomyślnie je niszczymy podczas przygotowywania posiłków. Szczególnie na zniszczenie narażona jest witamina C, wrażliwa na działanie światła i temperaturę, łatwo się utlenia, rozpuszcza w wodzie.

Tyle, w telegraficznym skrócie, o podstawach żywienia. Przygotowując posiłki, musimy przede wszystkim pamiętać o tym, aby nie zawierały one tych samych składników. Np. na obiad nie można podać zacierki na mleku i pierogów z serem albo zupy ziemniaczanej i pyz ze słoniną. Są to przykłady wręcz przesadnie nieprawidłowe, ale, wcale nie tak rzadko, podobne obiady zjawiają się na stole. Dodatkowy błąd tych zestawów - to monotonna kolorystyka, no i brak surówek. Ale o tym powiemy więcej w innym miejscu.